Wat Oekraïners ons gaven – een vrij en schoon landschap – kunnen wij teruggeven in warmte en solidariteit.
Vanwege de geplande schaliegasproefboring bezocht de Oekraïner Pavlo Khazan Boxtel en ontmoette hij Mirjam Bemelmans, toen bestuurslid van Schaliegasvrij Nederland en Schaliegasvrij Boxtel. Pavlo was raadslid en milieu-activist. Nog maar een dag eerder, in februari 2014, stond hij op het Maidanplein in Kyiv, midden in de opstand die later bekend werd als de Maidanrevolutie. Hij passeerde dodelijke confrontaties tussen demonstranten en binnenlandse troepen. Pavlo had jerrycans met vervuild frackwater meegenomen om in Nederland te laten onderzoeken, omdat omwonenden in Oekraïne ziek werden van dat productiewater. Zo leerden wij in Boxtel welke desastreuze gevolgen schaliegaswinning kan hebben.
Na een lange strijd werd in 2018 zowel Boxtel als heel Nederland schaliegasvrij. Ons Brabantse landschap, zonder tientallen boorlocaties en mét schoon drinkwater, danken we mede aan Oekraïense inzet en solidariteit.
Tijdens die strijd dacht ik nog dat het alleen om milieu en gezondheid ging. Maar ondertussen vochten Oekraïners zoals Pavlo – inmiddels luitenant-kolonel – en zijn zonen al vanaf 2014 in de Donbas tegen Russische agressie. Hun werkelijkheid laat zien dat vrede nog fundamenteler is dan duurzaamheid.
Vandaag zijn miljoenen Oekraïners gevlucht voor dezelfde strijd. Zij hebben recht op meer dan alleen een opvangplek: zij verdienen respect, warmte en steun. Volgens de norm moeten zij nu vooral zelfredzaam zijn, maar wie huis en haard door oorlog verliest, kan het niet alleen.
Laten we daarom onze dankbaarheid omzetten in daden. Net zoals Oekraïners ons hielpen Boxtel schaliegasvrij te houden, kunnen wij nu iets terugdoen. Niet door afstand, maar door samenredzaamheid: schouder aan schouder, in het dorp en in de wijken, zodat Oekraïners zich hier veilig en welkom blijven voelen.
Dat is de menselijke manier om onze verbondenheid te tonen – en de beste manier om te laten zien dat hun strijd ook onze vrijheid raakt.
Mirjam Bemelmans, raadslid PvdAGroenLinks Boxtel